1. NHỮNG BỒN TẮM LA MÃ
Từ thời La Mã, hình thức khởi thủy của những resort được xây dựng hoàn toàn dành cho mục đích thư giãn và tắm công cộng. Vào buổi ban đầu, các resort tọa lạc ở Rome và gần các điểm như là Ostia chỉ để phục vụ những người lính Lê dương và sĩ quan của họ đóng quân dọc theo vùng duyên hải các nước Bắc Phi, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, vùng Baden – Baden ở miền Nam của nước Đức và vùng Thánh Moritz ở Thụy Sỹ, sau đó resort chu du sang nước Anh và cuối cùng hiện diện ở xứ Bath và Buxton của đất nước này.
Tham quan các bồn tắm là một cuộc thư giãn thú vị mà hầu hết các tầng lớp xã hội thời La Ma ưa thích. Thời đó tắm tập thể rất phổ biến bởi vì đó là những nhu cầu cần thiết của con người. Một hồ tắm công cộng kết hợp với tiện nghi bơi lội, thể dục và trung tâm hoạt động cộng đồng, sự thư giãn và trao đổi khi tắm sẽ làm thoải mái con người hơn sau một ngày làm việc mệt nhọc. Các bồn tắm ngày càng hấp dẫn hơn vì khi tham gia mọi người còn được phục vụ thức ăn, thức uống bên trong những cơ sở tiện nghi. Phí vào cổng không đáng kể cho cá nhân vào với mục đích tắm và còn mở rộng ra cho cả một nhóm người. Tuy nhiên, dấu hiệu hiếu khách là điều kiện thiết yếu cần có, những dấu hiệu này được xem như thể thức đầu tiên kiểm soát sự đánh giá của khách.
Một Bồn tắm thời La mã
Vào thế kỷ thứ 2 tr. CN, một hồ tắm công cộng thường rất nhỏ, trang trí khiêm tốn và có mục đích đầu tiên là phục vụ lợi ích thiết thực cho nhu cầu của mọi người. Các bồn tắm được xây dựng chia ra làm hai loại: loại cho đàn ông và loại cho đàn bà sau đó có tu sửa lại cho rộng hơn, thiết kế hấp dẫn hơn bằng sự khảm đá quý (cẩm thạch. Ở các bồn tắm trung tâm (Rome) tắm chung dường như là một một mode mặc dù trong thời kỳ này các hoàng đế như Hadrian, Marcus Aurelius ngăn cấm.
Các chuyên gia thời cổ đại ở Ostia đã cung cấp những mô tả về bồn tắm ở Neptune:
Những bồn tắm ở Neptune được xây dựng trên một phác đồ vuông, mỗi cạnh đo được khoảng 67 mét. Bồn tắm được phát triểu từ nam đến bắc, bắt đầu từ phía đông của tòa nhà là Frigidarium (bồn tắm lạnh), kế đến là Tepidaria (một loạt những phòng sưởi), Caldarium (bồn tắm nóng), trung tâm của toà nhà là Palaestra (trường dạy võ) mà ở đó việc tập luyện có thể thực hiện trước hoặc sau khi tắm. Phía nam và đông của trường dạy võ là một số phòng dùng cho việc vui đùa (nhiều bồn tắm dùng cho tiệc cưới, yến tiệc, những cuộc vui như điên được tổ chức bên trong các phòng, một phần của nhà tắm hoặc được thiết lập phục vụ cho họ). Toà nhà không có mặt tiền trên Decumanus, phía trước là một dãy các cửa hiệu mở hướng ra mái cổng và ở phía nam và tây là một cầu thang rắn chắc dẫn từ ngoài đường tới các căn hộ ở bên trong. Những bồn tắm này dù rằng thấp nhỏ được thiết lập bởi các hoàng đế ở ROME rộng rãi cho Ostia và chúng được thiết kế một cách hào phóng đẹp mắt.
Phác đồ của các nhà tắm ở Neptune (H.1) được minh họa và chỉ ra các yếu tố xây dựng resort xuất hiện vào thời điểm đó và được duy trì ở những thế kỷ sau đó, cấu trúc của kiến trúc có một cửa với những hoạt động ngoài trời trãi rộng ra bên cạnh những tiện nghi thể thao, nhà hàng, chỗ lưu trú và các cửa hàng.
Ở vùng xa xôi hẻo lánh, các nhà tắm thường tọa lạc ở vùng có suối nước nóng. Giá trị thật sự mang lại của các suối nước nóng là sự phục hồi sức lao động điều này đã được biết từ rất sớm. Người Hy Lạp kết nối các suối nước nóng với thượng đế và xây dựng ở vùng này trở thành thánh địa nơi đó có các bệ thờ nước sẽ phun trào ra. Ơ các vùng thánh địa phun trào này, các bồn tắm thỏa mãn nhu cầu của lính Lê dương La Ma, phát triển chậm hơn Ơ Anh, nước nóng xứ Bath nổi tiếng, chúng được xem như là kỳ quan thứ tám của thế giới cổ xưa.
Khi triều đại các hoàng đế La Mã suy yếu và lính lê dương rút khỏi Anh vào khoảng năm 410 sau CN, xã hội ở Bath và Buxton cũng suy tàn mãi đến thế kỷ thứ 17 khi mà đường xá ở London được cải thiện, những sáng kiến tái hiện lại nhu cầu này trên sân khấu và lặp tức sự vui thích được thực hiện trong các chuyến lữ hành. Trong thời trung đại, du lịch đảm nhận chính cho các mục đích kinh doanh và tôn giáo.
2. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC RESORT SPA THỜI CỰU LỤC ĐỊA.
Thời cựu lục địa tức vào khoảng TK 14, Bỉ đã thiết kế chương trình vật lý trị liệu ở resort rất nổi tiếng. Vùng đất được khai phá vào năm 1326 bởi một người thợ gang người Bỉ tên Colin Le Loup. Do bị bệnh, ông phải điều trị trong thời gian dài bên dòng nước giàu chất sắt ở gần Liege. Tri ơn cho đợt trị bệnh của mình, ông xây dựng vùng đất trở nên phổ biến. Vài năm sau đó, một thị trấn của người Bỉ mọc lên ngay suối nước nóng, nó trở thành điểm hấp dẫn chính trong khu vực.
Thời kỳ Phục hưng, sự phát triển của Spa ở Anh làm phục hồi lại các resort truyền thống của Anh. Sau cuộc chiến dài và ảnh hưởng từ sự hạn chế của Thanh giáo, con người lấy lại quân bình, sẵn sàng mua sự vui vẻ (Vua Charles II đã thường xuyên đến các resort nổi tiếng của thời kỳ này: Tunbridge Wells, Harrogate, Bath and Buxton). Các bác sĩ, người thiết lập các tính chất cảm ứng trong việc điều trị bệnh ở những dòng suối khác nhau, bắt đầu từ việc đẩy mạnh dòng nước của Tunbridge Wells như là một được phẩm kích thích tình dục.
Ở xứ Bath, câu chuyện về kích thích tình dục được tin tưởng hơn bởi vì các bồn tắm ở đó thường nóng và luôn luôn được liên kết với nhà thổ. Catherine of Braganza, vợ của Vua Charles có một cuộc viếng thăm các nơi này trong một nỗ lực trị bệnh không con của bà nhưng vô hiệu.
Nữ hoàng Catherine lưu trú trong một ngôi nhà thuê của một Bác sĩ vùng Mount Ephraim, thuê bởi Sir Edmund King, đoàn tùy tùng của bà cắm trại và nghỉ ở vùng lân cận. Mỗi buổi sáng họ lao xuống các dòng suối vẫy vùng thỏa thích trong làn nước và đua nhau cười vang….
Lịch sử hình thành và phát triển resort trên thế giới là một quá trình dài và nhiều biến đổi. Bắt đầu từ những bồn tắm công cộng ở La mã cổ đại nhằm tạo ra sảng khoái cho lính Lê dương và sĩ quan của họ. Những hình thái phát triển cao hơn được định hình ở các thời điểm sau đó, tùy theo đặc điểm của văn hóa bản địa mà các resort hình thành truyền thống mang phong cách riêng của Châu Au hay của Châu Mỹ. Những thể thức đó vẫn được duy trì và còn được ứng dụng cho đến ngày nay.
Người ta ví rằng, sự phát triển resort là một bức tranh nhiều màu sắc. Bức tranh đó không chỉ phản ánh lịch sử phát triển của resort mà nó còn phản ánh được văn minh phát triển của ngành giao thông vận tải và du lịch lữ hành trên thế giới. Tàu thủy, xe ngựa, tàu hỏa, ô tô, máy bay và phản lực … tất cả những thứ đó đều ảnh hưởng đến sự tiến triển của resort. Ở Châu Au và Châu Mỹ, những resort sớm nhất được xây dựng quanh những suối nước khoáng. Việc cải thiện đường xá và giao thông đã thúc đẩy sự phát triển của các resort miền duyên hải và miền núi. Do sự bùng nổ du lịch lữ hành vào những thập niên cuối TK 20 và đầu TK 21 mà nhiều resort diễm lệ, sang trọng cũng đã được xây dựng khắp mọi nơi thậm chí ngay cả vùng hẻo lánh nhất của thế giới.
Truyền thống của resort là phát triển theo mùa vụ, resort hoạt động 4 mùa là một thể thức mà người ta nhắm đến trong đời sống kinh doanh hiện đại. Dưới áp lực kinh tế, hoạt động mùa vụ không còn phù hợp, thị trường khách hàng, sự thay đổi xu hướng nghỉ ngơi, giờ lao động được rút ngắn, thời gian thư giãn gia tăng, sự hoàn thiện của giao thông vận tải… các nhân tố này cũng là những nguyên nhân thúc đẩy resort chuyển hướng hoạt động.
Sẽ học được gì từ viễn cảnh và sự phân hóa của resort trong lịch sử phát triển của nó? Bài học đầu tiên là, ước muốn đi du lịch nhằm thư giãn đã ăn sâu vào tâm khảm của con người (trong mỗi con người đều có dòng máu du lịch chu chuyển) khi chưa đủ điều kiện, nhu cầu du lịch vẫn tiềm ẩn chờ đợi và khi điều kiện chín muồi thì nhu cầu du lịch bộc phát, thúc đẩy chúng ta phải đi nhằm thỏa mãn thị hiếu. Dòng máu đó, nhu cầu đó chính là thị trường tiềm năng lớn lao đối với các resort nghỉ dưỡng, đây cũng là bài học thứ hai mà các nhà marketing và quản lý resort lưu ý. Bài học thứ ba cũng rất đáng quan tâm: những giới hạn về thị phần của resort, sự thay đổi của các yếu tố xã hội, sự thay đổi thị hiếu tiêu dùng, những thay đổi về nhân khẩu học, các tiêu chuẩn thiết lập của chất lượng và dịch vụ nơi đến, quan niệm về truyền thống mới, sự cạnh tranh, nét hấp dẫn của resort, sự tăng giảm khách hàng, co giãn dân số… là những yêu cầu kỹ thuật quan trọng của người kinh doanh resort. Cải tiến quản lý, tái thiết và tăng vốn đầu tư, phòng chống những hình ảnh cũ kỹ và ô nhiễm môi trường dường như đấy chính là chìa khóa duy trì sự tồn tại lâu bền cho vòng đời sản phẩm.
Từ thập niên 50 của thế kỷ trước, du lịch hiện đại đã mang đến cho resort một quan niệm thị trường khách mới. Các nhà quản lý resort xây dựng phương thức kinh doanh và chọn cho mình mục tiêu tiếp thị mới, mục tiêu khách hàng trọng tâm của chiến lược là các gia đình, các nhóm khách đặc biệt của gia đình,…. Các loại tour nghỉ dưỡng trọn gói cho gia đình, tour cho nhóm khách đặc biệt với những tiện ích cao cấp không theo thể thức thông thường là những tour sẽ đáp ứng cho thị trường khách này. Các nhà điều hành resort đã có cái nhìn xuyên suốt vào thị trường rộng lớn với nỗ lực quyết tâm khai mở thị trường tiềm năng này.
Resort tạo ra môi trường làm tăng cảm giác hạnh phúc và hưởng thụ thông qua việc cung cấp nơi cư trú sang trọng, thức ăn thức uống ngon miệng, vui chơi giải trí phù hợp bên cạnh những thiết bị cao cấp tương xứng, kết hợp với các vùng giải trí lân cận thân thiện và cao hơn là lòng hiếu khách của con người. Việc gia tăng sự giàu có trong xã hội và gia tăng thời gian giải trí dẫn đến các nhu cầu cho thư giãn tăng lên. Sự phát triển của resort vẫn còn ở phía trước mà các nhà quản lý cần phải xác định: nghiên cứu hiện tượng này để truyền bá ảnh hưởng của resort trong vài thập niên nữa sẽ là điều chắc chắn.
Như một xu hướng, góp phần mở rộng quan niệm resort để từ đó nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nghỉ dưỡng mới, nghỉ dưỡng chính là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân loại.
